Tìm hiểu Bitcoin hoạt động như thế nào?

0
202
Bitcoin hoạt động như thếs nào
5/5 - (1 bình chọn)

Để thực sự hiểu được Bitcoin hoạt động như thế nào? Trước tiên bạn cần hiểu được Bitcoin là gì? Đây là một vấn đề gây tranh cãi. Nó là một loại tiền tệ, một kho lưu trữ giá trị, một mạng lưới thanh toán hay một loại tài sản?

May mắn thay, có một cách dễ dàng hơn để xác định Bitcoin thực sự là gì. Bạn có thể coi Bitcoin như một phần mềm hay một hiện tượng kỹ thuật số thuần túy, một tập hợp các giao thức và quy trình.

Nó là đồng tiền thành công nhất trong hàng ngàn nỗ lực tạo ra tiền ảo trước đó. Bitcoin đã truyền cảm hứng cho rất nhiều đồng tiền điện tử sau nó, nhưng cho tới nay nó vẫn là tiền điện tử lớn nhất tính theo vốn hóa thị trường, một sự khác biệt mà nó đã giữ trong suốt lịch sử hơn thập kỷ của mình. Vậy tại sao bitcoin có thể làm được điều đó? Hãy cùng tôi tìm hiểu thông qua cách mà Bitcoin hoạt động.

Tóm tắt:

  • Bitcoin là một loại tiền kỹ thuật số, một hệ thống phi tập trung ghi lại các giao dịch trong một sổ cái phân tán được gọi là blockchain.
  • Các thợ mỏ chạy các dàn máy tính phức tạp để giải câu đố  trong nỗ lực xác nhận các nhóm giao dịch được gọi là khối; khi thành công, các khối này được thêm vào hồ sơ blockchain và các thợ mỏ được thưởng một số lượng nhỏ bitcoin.
  • Những người tham gia khác trong thị trường Bitcoin có thể mua hoặc bán Token thông qua trao đổi tiền điện tử hoặc trực tiếp với nhau.
  • Sổ cái Bitcoin được bảo vệ chống lại gian lận; Các sàn giao dịch bitcoin cũng hoạt động để tự bảo vệ mình chống lại hành vi trộm cắp tiềm ẩn, tuy nhiên vẫn có các vụ trộm cấp cao đã từng xảy ra.

Bitcoin hoạt động trên nền tảng Blockchain

Bitcoin là một mạng chạy trên một giao thức được gọi là blockchain. Những điều cơ bản của công nghệ blockchain rất đơn giản. Bất kỳ blockchain nào đều bao gồm một chuỗi các khối thông tin rời rạc, được sắp xếp theo thứ tự thời gian. Về nguyên tắc, thông tin này có thể là bất kỳ chuỗi số 1 và số 0 nào, có nghĩa là nó có thể bao gồm email, hợp đồng, quyền sở hữu đất đai, giấy chứng nhận kết hôn hoặc giao dịch trái phiếu. Về lý thuyết, bất kỳ loại hợp đồng nào giữa hai bên đều có thể được thiết lập trên blockchain miễn là cả hai bên đồng ý về hợp đồng. Điều này giúp loại bỏ nhu cầu về một bên thứ ba làm trung gian ở bất kỳ hợp đồng nào. Mở ra một thế giới  nơi mà các hoạt động tài chính có thể thực hiện một cách tự do, không cần thông qua ngân hàng.

bitcoin và blockchain

Mặc dù mục tiêu hiện tại của Bitcoin là một kho lưu trữ giá trị cũng như một hệ thống thanh toán. Nhưng trong tương lai không có gì có thể đảm bảo rằng Bitcoin không tạo nên một thế giới tài chính tự do. (điển hình là Ethereum đã và đang xây dựng nên nền tảng tài chính phi tập trung và được cộng đồng công nhận)

Tính linh hoạt này đã lọt vào mắt xanh của các chính phủ và các tập đoàn tư nhân; thực sự, một số nhà phân tích tin rằng công nghệ blockchain cuối cùng sẽ là khía cạnh tác động mạnh nhất của cơn sốt tiền điện tử.

Tuy nhiên, trong trường hợp của Bitcoin, thông tin trên blockchain chủ yếu là các giao dịch.

Mọi người đều có thể truy cập và sử dụng mạng Bitcoin bất kể dân tộc, giới tính, tôn giáo, chủng loại hoặc khuynh hướng chính trị của bạn hoàn toàn không liên quan. Điều này tạo ra tiềm năng lớn để phát triển Internet of things. Trong tương lai, chúng ta có thể thấy các hệ thống nơi taxi hoặc xe uber tự lái có ví blockchain của riêng chúng. Chiếc xe sẽ được gửi tiền điện tử từ hành khách và sẽ không di chuyển cho đến khi nhận được tiền. Chiếc xe sẽ có thể đánh giá khi nào nó cần nhiên liệu và sẽ sử dụng ví của nó để tạo điều kiện cho việc đổ xăng.

Một tên gọi khác của blockchain là “sổ cái phân tán”, nhấn mạnh sự khác biệt chính giữa công nghệ này và tài liệu Word. Blockchain của Bitcoin được công khai. Bất kỳ ai cũng có thể tải xuống và xem xét toàn bộ các giao dịch đã được thực hiện. Điều này có nghĩa là hồ sơ được công bố công khai, nhưng cũng có nghĩa là có các biện pháp phức tạp để cập nhật sổ cái blockchain. Không có cơ quan trung ương nào để quản lý thông tin của tất cả các giao dịch bitcoin, vì vậy những người tham gia tự mình thực hiện bằng cách tạo và xác minh các “khối” dữ liệu giao dịch.

Ví dụ: bạn có thể thấy rằng 15N3yGu3UFQeyUNdzQ5vS3aRFRzu6Ae9EZ  đã gửi  0,01718427 bitcoin tới 1JHG2njdk5Khiq6X3xQrr8wfigxpJEK5t vào ngày 14 tháng 8 năm 2017, trong khoảng thời gian từ 11:10 đến 11:20 sáng. Các chuỗi số và chữ cái dài là địa chỉ của người gửi và người nhận. Một điều tuyệt vời là mặc dùng thông tin được công khai nhưng bạn không thể dùng chuỗi ký tự trên để tìm ngược lại thông tin chủ tài khoản. Tức là thông tin được bảo mật.

Bittcoin không thể giả mạo

Mặc dù hoàn toàn công khai nhưng Bitcoin cực kỳ khó bị giả mạo. Bitcoin không có sự hiện diện vật lý, vì vậy bạn không thể bảo vệ nó bằng cách khóa nó trong két sắt hoặc chôn nó trong rừng.

Về lý thuyết, tất cả những gì kẻ trộm cần làm để lấy nó từ bạn là thêm một dòng vào sổ cái “bạn đã trả cho tôi tất cả những gì bạn có”. Và tất nhiên điều này là không thể.

Một mối lo khác liên quan đến chi tiêu gấp đôi. Nếu một ai đó có thể tiêu một số bitcoin, sau đó tiêu lại, niềm tin vào giá trị của đồng tiền sẽ nhanh chóng bốc hơi. Để đạt được mức chi tiêu gấp đôi, kẻ xấu sẽ cần phải chiếm 51% sức mạnh khai thác của Bitcoin. Mạng lưới Bitcoin càng lớn càng phát triển thì điều này càng trở nên kém khả thi hơn vì sức mạnh tính toán cần thiết sẽ là rất lớn và cực kỳ đắt đỏ.

Giải pháp quen thuộc với tiền tệ truyền thống sẽ là giao dịch thông qua một tổ chức trung lập như ngân hàng. Tuy nhiên, Bitcoin đã biến điều đó trở nên không cần thiết. Khi giao dịch bằng bitcoin bạn không cần phải biết hay tin tưởng đối tác vì bạn biết hệ thống sẽ giúp bạn đảm bảo mọi thứ sẽ được thực hiện chính xác.

Khai thác

Quá trình duy trì hoạt động của bitcoin được gọi là khai thác. Bảo vệ mạng lưới những người dùng Bitcoin giao dịch tiền điện tử với nhau là một mạng lưới các thợ mỏ, những người ghi lại các giao dịch này trên blockchain.

Việc ghi lại một chuỗi giao dịch là điều đơn giản đối với một máy tính hiện đại, nhưng việc khai thác rất khó khăn vì phần mềm của Bitcoin khiến quá trình này tốn một khoản thời gian nhất định. Nếu không có khó khăn, mọi người có thể giả mạo các giao dịch để làm giàu cho bản thân hoặc làm phá sản người khác. Mạng mất uy tín và bitcoin sẽ trở nên vô giá trị.

Bitcoin-hoat-dong-va-duy-tri-nho-khai-thac

Kết hợp “bằng chứng công việc” với các kỹ thuật mật mã khác là bước đột phá của Satoshi. Phần mềm của Bitcoin điều chỉnh những khó khăn mà thợ mỏ phải đối mặt để giới hạn mạng ở một khối giao dịch 1 megabyte mới cứ sau 10 phút. Bằng cách đó, mạng có thời gian để kiểm tra khối mới, và mọi người có thể đạt được sự đồng thuận. Các thợ mỏ không làm việc để xác minh các giao dịch bằng cách thêm các khối vào sổ cái phân tán hoàn toàn chỉ vì mong muốn thấy mạng Bitcoin chạy trơn tru; họ cũng được phần thưởng là Bitcoin.

Lượng Bitcoin được thưởng sẽ giảm một nửa

Như đã đề cập trước đây, các thợ mỏ được thưởng bằng Bitcoin để xác minh các khối giao dịch. Phần thưởng này được giảm một nửa sau mỗi 210.000 khối được khai thác, hoặc khoảng bốn năm một lần. Sự kiện này được gọi là ” giảm một nửa “.

Quá trình này được thiết kế để phần thưởng cho việc khai thác Bitcoin sẽ tiếp tục cho đến khoảng năm 2140. Sau khi tất cả Bitcoin được khai thác và tất cả các lần chia nửa kết thúc, các thợ mỏ sẽ vẫn được khuyến khích hoạt động bởi các khoản phí mà họ sẽ nhận được khi có người dùng mạng.

Hệ thống này thúc đẩy tỷ lệ cổ phiếu trên dòng chảy của Bitcoin và giảm lạm phát. Sau đợt giảm một nửa thứ ba diễn ra vào ngày 11 tháng 5 năm 2020, phần thưởng cho mỗi khối được khai thác hiện là 6,25 Bitcoin.

Hash

Dưới đây là mô tả chi tiết hơn về cách hoạt động của khai thác. Mạng lưới các thợ mỏ, những người nằm rải rác trên toàn cầu và không bị ràng buộc với nhau bởi các mối quan hệ cá nhân hoặc nghề nghiệp, nhận được lô dữ liệu giao dịch mới nhất. Họ chạy dữ liệu thông qua một thuật toán mật mã tạo ra một “hash”, một chuỗi số và chữ cái để xác minh tính hợp lệ của thông tin nhưng không tiết lộ thông tin đó.

Với hash 000000000000000000c2c4d562265f272bd55d64f1a7c22ffeb66e15e826ca30, bạn không thể biết khối liên quan (# 480504) chứa những giao dịch nào. Tuy nhiên, bạn có thể lấy một loạt các dữ liệu của khối # 480504 và đảm bảo rằng nó không bị giả mạo. Nếu có một thay đổi nhỏ, cho dù không đáng kể đến mức nào, dữ liệu sẽ tạo ra một hàm hash hoàn toàn khác. Ví dụ: nếu bạn chạy “The batman” thông qua hàm hash , bạn có thể nhận được 839f561caa4b466c84e2b4809afe116c76a465ce5da68c3370f5c36bd3f67350. Tuy nhiên, hãy thêm một dấu chấm vào sau thành”Thebatman.” và bạn sẽ nhận được 800790e4fd445ca4c5e3092f9884cdcd4cf536f735ca958b93f60f82f23f97c4. Đây là một hàm hash hoàn toàn khác, mặc dù bạn chỉ thay đổi một ký tự trong văn bản gốc.

Công nghệ hash cho phép mạng Bitcoin ngay lập tức kiểm tra tính hợp lệ của một khối. Sẽ vô cùng tốn thời gian để xem qua toàn bộ sổ cái để đảm bảo rằng người khai thác giao dịch gần đây nhất không thử bất cứ điều gì kỳ lạ. Thay vào đó, hash của khối trước xuất hiện trong khối mới. Nếu chi tiết nhỏ nhất đã được thay đổi trong khối trước đó, hàm hash đó sẽ thay đổi. Ngay cả khi sự thay đổi là ở khối rất xa trước đó trong chuỗi, hàm hash của khối đó sẽ tạo ra một loạt các hàm Hash mới và lỗi mạng. 

Tuy nhiên, việc tạo ra một hàm hash không thực sự hiệu quả. Quá trình này nhanh chóng và dễ dàng đến mức những kẻ gian lận vẫn có thể spam và với đủ sức mạnh tính toán, chúng sẽ có thể tác động vào một số giao dịch gần đây. Vì vậy, giao thức Bitcoin yêu cầu bằng chứng về công việc.

Khó khăn

Hoạt động khai thác rất chuyên sâu, đòi hỏi những dàn máy lớn, đắt tiền và nhiều điện năng để cung cấp năng lượng cho chúng. Và nó có tính cạnh tranh. Không có gì đảm bảo số nonce sẽ hoạt động, vì vậy mục tiêu là bạn phải thực hiện càng nhanh càng tốt.

Ngay từ đầu, các thợ mỏ đã nhận ra rằng họ có thể gia tăng cơ hội thành công bằng cách kết hợp vào các nhóm khai thác, chia sẻ sức mạnh tính toán và chia phần thưởng cho nhau. Ngay cả khi nhiều thợ mỏ cùng chia nhỏ những phần thưởng này, vẫn có rất nhiều động lực để theo đuổi chúng. Mỗi khi một khối mới được khai thác, người khai thác thành công sẽ nhận được bitcoin mới. Lúc đầu, nó là 50, nhưng sau đó giảm một nửa xuống còn 25; 12,5 và bây giờ là 6,25 bitcoin.

Phần thưởng sẽ tiếp tục giảm một nửa sau mỗi 210.000 khối, hoặc khoảng bốn năm một lần, cho đến khi nó chạm mức 0. Tại thời điểm đó, tất cả 21 triệu bitcoin hoàn toàn được khai thác và các thợ mỏ sẽ chỉ phụ thuộc vào phí duy trì mạng lưới.

Thực tế là các thợ mỏ đã tự hợp lại thành các nhóm khai thác. Điều này vô tình tạo ra một nguy cơ. Nếu một nhóm vượt quá 50% sức mạnh khai thác của mạng, các thành viên của nó có thể đảo ngược các giao dịch và chi tiêu chúng một lần nữa. Họ cũng có thể chặn các giao dịch của người khác. Nói một cách đơn giản, nhóm thợ mỏ này sẽ có sức mạnh áp đảo bản chất phân tán của hệ thống, xác minh các giao dịch gian lận bằng quyền lực phần lớn mà nó sẽ nắm giữ.

Điều đó có thể đánh dấu sự kết thúc của Bitcoin, nhưng ngay cả cái gọi là cuộc tấn công 51% cũng có thể không cho phép những kẻ xấu đảo ngược các giao dịch cũ, bởi vì yêu cầu bằng chứng về công việc khiến quá trình đó trở nên tốn nhiều công sức. Để quay trở lại và thay đổi Blockchain, một nhóm sẽ cần phải kiểm soát phần lớn mạng lưới đến mức nó có thể trở nên vô nghĩa. Bởi  khi bạn kiểm soát toàn bộ tiền tệ, ai sẽ tiếp tục sử dụng bitcoin nữa?

Một cuộc tấn công 51% là một đề xuất tự sát về mặt tài chính từ quan điểm của những người khai thác. Khi Ghash.io, một nhóm khai thác, đạt 51% sức mạnh tính toán của mạng vào năm 2014, họ đã tự nguyện hứa sẽ không vượt quá 39,99% tỷ lệ hash của Bitcoin để duy trì niềm tin vào giá trị của tiền điện tử. Tuy nhiên, các tác nhân khác, chẳng hạn như chính phủ, có thể thấy ý tưởng về một cuộc tấn công như vậy là thú vị. Tuy nhiên, một lần nữa, quy mô tuyệt đối của mạng lưới Bitcoin sẽ khiến điều này trở nên đắt đỏ, ngay cả đối với một cường quốc trên thế giới.

Một nguồn lo ngại khác liên quan đến các thợ mỏ là xu hướng thực tế tập trung ở những nơi trên thế giới có giá điện rẻ, chẳng hạn như Trung Quốc.

Giao dịch Bitcoin

Bên ngoài cộng đồng khai thác, chủ sở hữu Bitcoin thường mua tiền điện tử thông qua sàn giao dịch Bitcoin. Đây là những nền tảng trực tuyến hỗ trợ giao dịch Bitcoin và đôi khi là cả các loại tiền kỹ thuật số khác.

Các sàn giao dịch bitcoin như Coinbase tập hợp những người tham gia thị trường từ khắp nơi trên thế giới để mua và bán tiền điện tử. Các sàn giao dịch này ngày càng trở nên phổ biến (vì bản thân sự phổ biến của Bitcoin đã tăng lên trong những năm gần đây) và đầy rẫy những thách thức về quy định, luật pháp và bảo mật. Với việc các chính phủ trên khắp thế giới xem tiền điện tử theo nhiều cách khác nhau – như tiền tệ, như một loại tài sản hoặc bất kỳ phân loại nào khác – các quy định quản lý việc mua và bán bitcoin vẫn rất phức tạp và liên tục thay đổi.

Tuy nhiên, có lẽ quan trọng nhất đối với những người tham gia trao đổi Bitcoin đó là hành vi trộm cắp và các hoạt động tội phạm khác. Mặc dù bản thân mạng lưới Bitcoin đã được bảo mật phần lớn trong suốt lịch sử của nó, các sàn giao dịch vẫn có thể bị tấn công. Nhiều vụ trộm đã nhắm mục tiêu đến các sàn giao dịch tiền điện tử nổi tiếng, đôi khi dẫn đến việc mất các Token trị giá hàng triệu đô la. Vụ trộm sàn giao dịch nổi tiếng nhất có thể là Mt. Gox, công ty thống trị thị trường giao dịch Bitcoin cho đến năm 2014. Đầu năm đó, nền tảng này đã thông báo về vụ trộm khoảng 850.000 BTC trị giá gần 450 triệu đô la vào thời điểm đó. Mt. Gox đã nộp đơn phá sản và đóng cửa; cho đến ngày nay, phần lớn số tiền bị đánh cắp đó (hiện có giá trị tổng cộng khoảng 8 tỷ đô la) vẫn chưa được thu hồi.

Lưu trữ Bitcoin

Vì những lý do này, có thể hiểu được rằng các nhà giao dịch và chủ sở hữu Bitcoin sẽ muốn thực hiện bất kỳ biện pháp bảo mật nào có thể để bảo vệ tài sản của họ. Để lưu trữ Bitcoin an toàn, họ sử dụng chìa khóa và ví .

Quyền sở hữu bitcoin về cơ bản được bảo vệ bởi hai loại khóa, một khóa công khai và một khóa riêng tư. Một sự tương tự đồng là tên người dùng (khóa công khai) và mật khẩu (khóa riêng tư). Một hash của khóa công khai được gọi là địa chỉ là mã được hiển thị trên blockchain. Sử dụng hàm hash cung cấp thêm một lớp bảo mật.

Để nhận bitcoin, chỉ cần người gửi biết địa chỉ của bạn là đủ. Hệ thống giúp bạn dễ dàng nhận tiền nhưng sẽ yêu cầu xác minh danh tính để gửi tiền.

Để truy cập bitcoin, bạn sử dụng ví, là một tập hợp các khóa. Chúng có thể có các dạng khác nhau, từ các ứng dụng web của bên thứ ba cung cấp thẻ bảo hiểm và thẻ ghi nợ, đến mã QR được in trên các mảnh giấy. Sự phân biệt quan trọng nhất là giữa ví nóng, được kết nối với internet và do đó dễ bị hack và ví lạnh không được kết nối với internet. Trường hợp của Gox ở trên, người ta tin rằng hầu hết BTC bị đánh cắp đã được lấy từ một ví nóng. Tuy nhiên, nhiều người dùng ủy thác khóa riêng của họ cho các sàn giao dịch tiền điện tử, về cơ bản là đặt cược rằng các sàn giao dịch đó sẽ có khả năng phòng thủ mạnh mẽ hơn trước khả năng bị đánh cắp so với máy tính của chính họ.

Bạn có thể đọc thêm:

Binance-Banner-1

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây