Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) là gì? Cách DEX hoạt động

0
496
SÀn giao dịch phi tập trung DEX
5/5 - (4 bình chọn)

Từ những ngày đầu tiên, khi Bitcoin mới xuất hiện, giao dịch đã đóng một vai trò quan trọng trong việc kết nối giữa người mua và người bán tiền điện tử. Nếu không có các sàn giao dịch kết nối người dùng trên toàn cầu, tiền điện tử sẽ có tính thanh khoản kém hơn nhiều và không có cách nào để thống nhất chính xác giá của chúng.

Hiện nay với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, ngày càng có nhiều công cụ cho các giao dịch phi tập trung đã xuất hiện. Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu vào các sàn giao dịch phi tập trung (DEX), nơi bạn có thể giao dịch mà không cần người trung gian.

Sàn giao dịch phi tập trung là gì?

Sàn giao dịch phi tập trung (tên tiếng anh là decentralized exchange hay DEX) là nơi cho phép mọi người trao đổi trực tiếp tiền điện tử mà không cần trung gian.

Nói cách khác:

  • DEX cho phép người dùng giao dịch mà không cần trung gian
  • Bạn luôn luôn có quyền kiểm soát với tiền của mình thay vì phải tin tưởng giao cho một bên thứ 3 như các sàn giao dịch tập trung.
  • Không bên thứ 3, vì vậy bạn sẽ phải tự chịu trách nhiệm với mọi quyết định của mình.

Để hiểu rõ hơn một sàn giao dịch phi tập trung là gì, bạn sẽ cần hiểu cách các sàn này hoạt động.

Sàn giao dịch tập trung hoạt động như thế nào?

Sàn giao dịch tập trung như Binance hoặc Coinbase là một trang web hoặc ứng dụng nơi bạn có thể mua, bán hoặc giao dịch tiền điện tử và Token được liệt kê trên sàn giao dịch đó.

Giả sử bạn muốn mua một số Bitcoin.

Bạn có thể đến một sàn giao dịch, đăng ký một tài khoản và thông tin cá nhân, và gửi vào đó một số tiền mặt. (Đôi khi quá trình này mất nhiều ngày, đây là một nhược điểm của các sàn giao dịch tập trung so với DEX) Sàn giao dịch sẽ cho bạn biết giá — dựa trên các lệnh của người mua và người bán với số lượng khác nhau — và bạn có thể thực hiện giao dịch.

Điều gì xảy ra tiếp theo?

Sàn giao dịch sẽ hiển thị số Bitcoin đó trong tài khoản của bạn và bạn có thể giao dịch lấy các Token khác trên sàn giao dịch. Nhưng bạn không thực sự nắm giữ chúng, bởi vì bạn đang ủy thác cho sàn giao dịch để hoạt động như một người giám sát thay mặt bạn. Bất kỳ giao dịch nào bạn thực hiện, chẳng hạn như hoán đổi Bitcoin lấy Ethereum, đều không diễn ra trên blockchain mà nằm trong cơ sở dữ liệu của sàn giao dịch.

Các sàn giao dịch tập trung thường dễ sử dụng đối với những người mới và thường có thể cung cấp giao dịch nhanh chóng vì chúng không bị ảnh hưởng bởi cơ sở hạ tầng blockchain. Đây là thành tựu lớn nhất của Coinbase, khiến nó trở thành cái tên quen thuộc ở Hoa Kỳ đối với những người tò mò về tiền điện tử đang tìm cách mua tiền điện tử, nhưng không biết mua như thế nào.

Một sàn giao dịch tập trung có thể hạn chế quyền truy cập của bạn vào tiền điện tử, hạn chế hoặc ngăn chặn khả năng giao dịch của bạn hoặc thậm chí dễ bị tin tặc tấn công. (Và có một sự thật là nếu sàn dừng hoạt động hoặc bị tấn công, bạn sẽ mất tất cả số tiền của mình)

Các sàn giao dịch phi tập trung hoạt động như thế nào?

Một sàn giao dịch phi tập trung sử dụng các hợp đồng thông minh (giao thức được thực thi tự động) để tạo điều kiện giao dịch giữa các cá nhân, nhưng không kiểm soát tiền của họ.

Các DEX xử lý vấn đề này theo một trong ba cách: đặt lệnh trong chuỗi, đặt lệnh ngoài chuỗi hoặc phương pháp tiếp cận tự động (Automated Market Maker hay AMM)

Với phương pháp đặt lệnh trong chuỗi, mọi giao dịch được ghi vào một Blockchain. Đó không chỉ là giao dịch mua thực tế, mà còn là yêu cầu mua hoặc hủy đơn đặt hàng. Việc đưa mọi thứ lên blockchain có thể khiến giao dịch đắt và chậm hơn.

Một sàn giao dịch phi tập trung tạo điều kiện giao dịch giữa các cá nhân, nhưng không kiểm soát tiền của họ.

Với phương pháp đặt lệnh ngoài chuỗi, tất cả quá trình chuẩn bị cho giao dịch xảy ra ở nơi khác, chỉ với giao dịch cuối cùng được giải quyết trên blockchain. Vì đơn đặt hàng không được lưu trữ trên chuỗi, phương pháp này có thể gặp phải một số vấn đề bảo mật của các sàn giao dịch tập trung nhưng nhanh hơn và ít tốn kém hơn so với đặt lệnh trong chuỗi.

Automated Market Maker (AMM) sở hữu giao thức trao đổi dựa trên các thuật toán để định giá tài sản chứ không phải một lệnh. Ví dụ ở các sàn giao dịch thông thường; giá đặt mua và giá đặt bán hoàn toàn do người dùng đặt ra và đưa lên; khi bất kỳ ai có nhu cầu mua hoặc bán thì lệnh đó sẽ được khớp và giao dịch được thực hiện. Nhưng AMM thì khác; không có lệnh nào được đặt sẵn. Giá mua và giá bán hoàn toàn bằng nhau. Người có nhu cầu mua hoặc bán khi đặt lệnh sẽ được khớp lệnh ngay lập tức; và giá của loại tiền đó sẽ được điều chỉnh theo thuật toán.

Ưu điểm của DEX

Riêng tư

Các sàn giao dịch phi tập trung không yêu cầu nhập thông tin cá nhân, điều mà các sàn giao dịch tập trung bắt buộc phải yêu cầu theo quy định bảo mật của Ngân hàng. Vì các DEX không kiểm soát tài sản nên chúng đã nằm ngoài các quy định như vậy.

Nhiều lựa chọn

Các DEX như Uniswap cho phép mọi người tạo Token. Bạn có thể tạo Token mới và bắt đầu trao đổi nó lấy Token của bạn bè ngay lập tức. Theo cách này, DEX cho phép mọi người sở hữu Token để sử dụng trong tài chính phi tập trung ( DeFi ), các dịch vụ cho phép họ vay, cho vay hoặc giao dịch mà không cần thông qua ngân hàng hoặc tổ chức tài chính khác.

Ít rủi ro hơn

Vì tiền của bạn không được giữ trong một sàn giao dịch tập trung mà trong ví có khóa cá nhân mà bạn giữ, nên bạn không bị tấn công. Và mặc dù các sàn giao dịch tập trung có thể ngừng hoạt động để bảo trì, nhưng trên DEX, bạn luôn luôn có thể tiếp tục giao dịch.

Nhược điểm của DEX

Không liên kết với tài khoản ngân hàng

Các sàn giao dịch phi tập trung chỉ hoạt động với tiền điện tử chứ không phải tiền pháp định (như USD). Do đó, bạn phải có tiền điện tử để sử dụng một sàn giao dịch phi tập trung.

Sự phức tạp

Uniswap và nhiều DEX khác được xây dựng trên nền tảng của Ethereum. Bất kỳ Token nào được giao dịch ở đó cũng phải có trên Ethereum. Điều đó có nghĩa là không có Bitcoin và rất nhiều Token phổ biến khác từ các blockchain cạnh tranh. Trên thực tế, về mặt kỹ thuật, điều đó có nghĩa là không có ETH. Thay vào đó, bạn phải chuyển đổi ETH của mình thành “Wrapped Ether” (WETH) có giá tương đương với ETH để có thể giao dịch.

Không có dịch vụ chăm sóc khách hàng

Các sàn giao dịch tập trung hoạt động giống như các ngân hàng. Họ có những khách hàng mà họ muốn giữ chân. Nhưng trong một cuộc giao dịch phi tập trung thực sự tất cả đều tự động và không có ai hay tổ chức trung gian nào. Bạn phải chịu trách nhiệm về số tiền của mình.

Lựa chọn là của bạn

Các sàn giao dịch phi tập trung mang các đặc điểm của blockchain là sự tin cậy và quyền riêng tư. Các Token của bạn vẫn thuộc quyền sở hữu của bạn cho đến khi bạn giao dịch chúng. Một số người nhận thấy điều đó giúp bảo mật và an toàn hơn. Đối với những người khác, việc không có một bên thứ 3 bảo đảm lại là rủi ro lớn.

Nhưng những người ủng hộ DEX đều đồng ý: đó là sự đánh đổi để có được sự phi tập trung thực sự.

Bạn có thể đọc thêm:

Binance-Banner-1

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây